ภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก…ภัยร้าย....สำหรับคุณผู้หญิง


      ภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก…ภัยร้าย....สำหรับคุณผู้หญิง

     แม้ว่าวิทยาการการแพทย์ที่ก้าวหน้าในปัจจุบันจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะไม่พึงประสงค์ต่างๆ ในการตั้งครรภ์ทั้งที่อาจจะเกิดจากแม่ รวมไปถึงตัวเด็ก แต่ก็ยังมีภาวะอันตรายต่างๆ ที่ผู้ที่ตั้งครรภ์ควรให้ความสนใจในการสำรวจความผิดปกติของตัวเอง และการพบสูตินรีแพทย์อย่างสม่ำเสมอเมื่อรู้ว่าตัวเองตั้งครรภ์ วารสาร อบจ.ภูเก็ต ฉบับนี้ ได้รับเกียรติจาก นพ.พิชิต เจริญกุล  แพทย์สูตินรีเวช รพ.อบจ.ภูเก็ต ที่จะมาให้ความรู้เกี่ยวกับ “ภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก” ที่ถือว่าเป็นอีกหนึ่งภัยร้ายของผู้หญิงที่บางท่านอาจจะยังไม่รู้จัก

ภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก คืออะไร?
      ภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก  คือภาวะที่ไข่ (จากแม่) ที่ปฏิสนธิกับตัวอสุจิ (จากพ่อ) แล้วแทนที่จะฝังตัวที่ผนังด้านในของมดลูก แต่กลับไปฝังตัวที่บริเวณอื่นๆ นอกโพรงมดลูก เช่น ที่ท่อนำไข่ (ซึ่งกว่า 95 % ของการตั้งครรภ์นอกมดลูกเกิดขึ้นที่ท่อนำไข่) รังไข่ ปากมดลูก หรือ ช่องท้อง ตำแหน่งเหล่านี้ไม่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของตัวอ่อนตามปกติ จึงทำให้เกิดการฉีกขาดของอวัยวะที่ฝังตัว ทำให้เลือดออกในช่องท้องหญิงที่ตั้งครรภ์ ทำให้ปวดท้องมาก เกิดภาวะช็อคจากการเสียเลือดจำนวนมาก ถ้าไม่สามารถวินิจฉัยและให้การรักษาอย่างทันท่วงที ผู้ป่วยอาจเสียชีวิตได้

ปัจจัยเสี่ยงของการตั้งครรภ์นอกมดลูกได้แก่อะไร?
     ปัจจัยเสี่ยงของการตั้งครรภ์นอกมดลูก ได้แก่
     1. เคยมีประวัติการตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน
     2. มีประวัติการอักเสบติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน (มีพังผืดในอุ้งเชิงกราน หรือ ท่อนำไข่บิด รั้ง หรือ ตีบตัน ซึ่งจะทำให้ไข่ที่ปฏิสนธิเคลื่อนมาที่โพรงมดลูกลำบาก)
     3. เคยผ่าตัดในอุ้งเชิงกราน
     4. ท่อนำไข่ตีบตัน เช่น ท่อนำไข่อักเสบ ถูกเบียดจากเนื้องอก หรือ การผ่าตัดแก้หมันตัดต่อท่อนำไข่
 
การรักษาการตั้งครรภ์นอกมดลูกทำได้ด้วยวิธีใด?
     1. การสังเกตอาการ ในรายที่อาการไม่รุนแรง การวินิจฉัยจะไม่ชัดเจน
     2. การใช้ยา methotrexate จะใช้ในรายที่ท่อนำไข่ยังไม่แตก เลือดออกไม่มาก ก่อนการตั้งครรภ์เล็ก ผู้ป่วยปวดท้องไม่มากและสัญญาณชีพยังปกติ
     3. การผ่าตัด ขึ้นกับพยาธิสภาพของการตั้งครรภ์นอกมดลูก และ สุขภาพของมารดา เช่น การทำให้เกิดการแท้งจากท่อนำไข่ในรายที่ท่อนำไข่ไม่แตก การผ่าท่อนำไข่ การผ่าตัดปีกมดลูก การผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง หรือ การผ่าตัดส่องกล้อง
 
วารสาร อบจ.ภูเก็ต: ภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์นอกมดลูก ประกอบด้วยอะไรบ้าง และมีความอันตรายอย่างไร?

     ภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์นอกมดลูกอาจเป็นไปได้หลายประการ ได้แก่
1. การเสียเลือดปริมาณมาก เกิดการเปลี่ยนสัญญาณชีพ ช็อคจากการรับเลือดทดแทน หรือ การแพ้สารเลือดต่างๆ
2. การผ่าตัด ทำให้สูญเสียอวัยวะที่ต้องผ่าตัดออกไป
3. การเกิดพังผืดจากการผ่าตัด
4. การบาดเจ็บต่ออวัยวะข้างเคียง เช่น มดลูก กระเพาะปัสสาวะ รังไข่ หรือ ลำไส้
5. ทำให้โอกาสเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกมากขึ้น
 
วารสาร อบจ.ภูเก็ต: ภายหลังรับการรักษาการตั้งครรภ์นอกมดลูกแล้ว จะสามารถตั้งครรภ์ได้อีกหรือไม่?
     ขึ้นอยู่กับพยาธิสภาพของอวัยวะที่เหลืออยู่ ถ้ายังมีการตกไข่ (รังไข่ยังสมบูรณ์) และยังมีท่อนำไข่ที่ดี ก็มีโอกาสที่จะสามารถตั้งครรภ์ได้
 
วารสาร อบจ.ภูเก็ต: หลังการผ่าตัดเพื่อรักษาภาวะการตั้งครรภ์นอกมดลูก ควรรออีกนานเท่าไรจึงควรตั้งครรภ์ครั้งต่อไป?
     หลังจากผ่าตัดประมาณ 2 เดือน โดยรอให้มีประจำเดือนมาก่อน
 
หลังได้รับการรักษาแล้ว จะมีโอกาสตั้งครรภ์นอกมดลูกในการตั้งครรภ์ครั้งต่อไปอีกหรือไม่?
     มีโอกาสเกิดขึ้นอีกประมาณ 50 %
 
วารสาร อบจ.ภูเก็ต: การป้องกันการตั้งครรภ์นอกมดลูกสามารถทำได้โดยวิธีใด?
     ในรายที่ไม่เคยตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน สามารถป้องกันโดยหลีกเลี่ยงโรคที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดพังผืดในอุ้งเชิงกราน และ การเกิดท่อนำไข่ตีบตัน เช่น การติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน การผ่าตัด และ การใช้ห่วงคุมกำเนิด สำหรับรายที่เคยเกิดการตั้งครรภ์นอกมดลูกมาก่อน ควรได้รับการดูแล และ วินิจฉัย โดยสูตินรีแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ หากเกิดการตั้งครรภ์ครั้งใหม่

ที่มา:

 
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

 
©2555, โรงพยาบาลองค์การบริหาร่ส่วนจังหวัดภูเก็ต
18, 20 ถ.อนุภาษภูเก็ตการ ต.ตลาดใหญ่ อ.เมือง จ.ภูเก็ต 83000 โทรศัพท์: 076 358888 โทรสาร: 076 354817 สายด่วน: 1131